De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Een sociaal veilig klimaat in de klas

Rechten:

Een sociaal veilig klimaat in de klas

Rechten:

Samenvatting

Op de Willekeurige Amsterdamse Middelbare school (WAM), werd geconstateerd dat het aantal incidenten tussen beginnende docenten en leerlingen hoger was dan bij ervaren leraren. Dit was voor de veiligheidscoördinator de reden om te laten onderzoeken of de pedagogische bagage van beginnende docenten voldoende was om een sociaal veilig klimaat in de klas te creëren. Beginnende leraren moeten nog ervaring opdoen waarbij een goede begeleiding in het eerste jaar van zelfstandig lesgeven van groot belang is. De school vangt de nieuwe docenten zo goed mogelijk op door ze ondersteuning te bieden vanuit de Docenten Begeleidings Groep (DBG), begeleiding binnen de sectie te geven en het aanbieden van korte bijscholingscursussen met een didactische of pedagogische inhoud. In de literatuurstudie is gezocht tegen welke problemen beginnende docenten aanlopen en op welke wijze en onder welke omstandigheden ze goed begeleid kunnen worden. Hieruit blijkt dat beginnende docenten zelf een leerproces ingaan. Dit proces is in verschillende fasen onder te verdelen. In de zogenaamde drempelperiode, die doorgaans het eerste jaar van zelfstandige werkervaring beslaat, is begeleiding van essentieel belang om deze leraren te helpen zich professioneel te ontwikkelen. Gedurende deze periode zullen beginnende docenten, ondanks begeleiding problemen ondervinden. Deze problemen hebben over het algemeen te maken met klassenmanagement, omgang met leerlingen, de methode en met het verwerven van acceptatie als professional bij collega’s. Ook is gezocht naar factoren die bevorderend werken om beginnende docenten goed door de drempelperiode te laten komen. Hierbij is onderzocht hoe de begeleiding kan bijdragen tot het vergroten van de pedagogische bagage van de beginnende docent. De pedagogische bagage die de docent in staat stelt om een rustige sfeer in klassen te creëren. Het blijkt dat het bieden van veiligheid aan beginnende docent een belangrijke voorwaarde is om de drempelperiode goed door te komen. Beginnende docenten zullen met vragen en problemen over de juiste didactiek bij de gebruikte lesmethode, praktische zaken en alles wat bij het leraarschap komt kijken bij hun collega’s binnen de sectie om hulp vragen. De hypothesen die na de literatuurstudie zijn opgesteld luiden: Hypothese 1: Docentenbegeleiding voorkomt niet dat beginnende docenten problemen krijgen bij het scheppen van een veilige sfeer in de klas. Hypothese 2: Naast de DBG hebben beginnende docenten de steun en begeleiding van sectie genoten nodig. Om deze hypothesen te toetsen is er eerst onderzocht wat de school zelf aan begeleiding biedt. Bij nader onderzoek bleek dat de onderdelen van begeleiding binnen de school overeenkomen met de suggesties die de literatuur doet voor een goed begeleidingsprogramma. Hoe dit aansluit bij de beginnende leraren is onderzocht aan de hand van een enquête (zie bijlage II) die de verschillende onderdelen van begeleiding evalueert. In de enquête wordt getoetst welke factoren maken dat leraren een goede begeleiding krijgen die van invloed is op het creëren van rust in klassen. De resultaten uit de enquête bevestigen de eerste hypothese, want alle deelnemers hebben moeilijke situaties met leerlingen ondervonden. Uit onzekerheid over de juiste aanpak werden deze situaties als moeilijk ervaren. Wat de onderdelen binnen de begeleiding betreft hebben intervisie en feedback de docenten geholpen met het verwerken van problemen op de werkvloer. Door het uitwisselen van ervaringen tijdens de intervisie-bijeenkomsten heeft de DBG haar doel bereikt namelijk dat er een band ontstond tussen de beginnende docenten. Een ander onderdeel van de begeleiding was het aanbod van themabijeenkomsten en cursussen. Onderdelen uit dit aanbod werden als te theoretisch ervaren en hadden soms een overlap met de vakken uit de vooropleiding. Niet iedereen had dezelfde cursussen gevolgd en de meningen over de invloed hiervan op het bieden van veiligheid in de klas waren verschillend. De cursus ‘Omgaan met agressief en grensoverschrijdend gedrag’ werd unaniem als beste cursus genoemd waarbij er veilig geoefend kon worden met probleemsituaties in en om de klas. Er werden duidelijke handvatten aangereikt die onmiddellijk toepasbaar waren in de klas. Uit het onderzoek blijkt dat beginnende docenten op de WAM zich veilig voelen binnen de sectie en daar om hulp kunnen vragen. Ondanks de hulpvaardigheid van sectieleden heeft het merendeel van de beginnende docenten behoefte aan structuur in de begeleiding zowel binnen als buiten de sectie. De aanbeveling naar de schoolleiding is om een gemeenschappelijk uur binnen het rooster te kiezen voor de begeleider binnen de sectie en de beginnende docent, zodat er in elk geval de mogelijkheid is om deze naar behoefte te gebruiken.

Toon meer
OrganisatieHogeschool van Amsterdam
InstituutOnderwijs en Opvoeding
Gepubliceerd in
Jaar2008
TypeBachelorscriptie
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 25 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk