De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Onderzoeksrapport: een onderzoek naar de weergave van het mensenrechtelijk kader in de Nederlandse conventionele media, toegespitst op de Europese vluchtelingenproblematiek

Rechten:

Onderzoeksrapport: een onderzoek naar de weergave van het mensenrechtelijk kader in de Nederlandse conventionele media, toegespitst op de Europese vluchtelingenproblematiek

Rechten:

Samenvatting

In opdracht van de Liga voor de rechten van de mens heb ik onderzocht of en in hoeverre de actualiteitenprogramma’s Nieuwsuur en Eenvandaag en de Volkskrant aandacht besteden aan de mensenrechtelijk normen bij de berichtgevingen omtrent vluchtelingen en asielzoekers. Aanleiding van dit onderzoek vindt zijn oorsprong in diverse onderzoeken waarbij is geconstateerd dat het Nederlandse publiek weinig kennis heeft van mensenrechten. De doelstelling van dit onderzoek is tweeledig. In de eerste plaats heeft dit onderzoek tot doel het in kaart brengen of en in hoeverre de hiervoor genoemde Nederlandse conventionele media aandacht besteden aan de mensenrechtelijk normen bij de berichtgevingen over vluchtelingen en asielzoekers c.q. de vluchtelingenproblematiek. Het tweede doel is het inzichtelijk maken wie in aanmerking komt voor internationale bescherming (asiel) in de Europese Unie en hoe het asielrecht zich verhoudt tot mensenrechten. Dit onderzoeksrapport kan tevens bijdragen aan het vergroten van de theoretische kennis van mensenrechten. In dit onderzoek staat de volgende vraag centraal: “In hoeverre wordt door de actualiteitenprogramma’s Eenvadaag en Nieuwsuur van de Nederlandse Publieke Omroepen en de Volkskrant aandacht besteed aan het mensenrechtelijk kader bij berichtgevingen over vluchtelingen en asielzoekers?”. Voor dit onderzoek heb ik voornamelijk gebruik gemaakt van literatuur- en bronnenonderzoek. Daarnaast zijn er negentig berichtgevingen over vluchtelingen en asielzoekers geanalyseerd die tussen 1 januari 2013 en 1 oktober 2015 zijn uitgezonden en of gepubliceerd. Alvorens het analyseren van de berichtgevingen is het mensenrechtelijk kader en tevens het toetsingskader uiteengezet. Daaruit is gebleken dat mensenrechten gegarandeerde fundamentele rechten en vrijheden zijn waaraan een ieder aanspraak op kan maken, omdat hij of zij simpelweg een mens is. Mensenrechten zijn doorgaans niet absoluut, waardoor ze in bepaalde omstandigheden en onder strenge voorwaarden beperkt kunnen worden door de overheid. Mensenrechten zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en in verschillende internationale en Europese verdragen van onder andere de Verenigde Naties. De verdragsluitende staten zijn verplicht de gesloten verdragen na te leven. Op grond van het mensenrecht op asiel heeft een ieder het recht om zijn land te verlaten om in een ander land bescherming tegen vervolging te zoeken en te genieten. Vluchtelingen en andere asielzoekers die wegens een reëel risico op ernstige schade zoals de doodstraf of foltering niet naar hun land van herkomst kunnen terugkeren hebben recht op asiel. Naast het recht op asiel zijn er een aantal essentiële mensenrechten ten aanzien van vluchtelingen en asielzoekers. Het gaat om de volgende rechten: het recht op bescherming tegen refoulement, het recht op eerbiediging van de menselijke waardigheid, het recht op een adequate levensstandaard, het recht op gezondheid, het recht op onderwijs, het recht op rechtsingang en rechtsbijstand en het recht op sociale voorzieningen. Deze fundamentele rechten zorgen ervoor dat vluchtelingen en asielzoekers humaan worden behandeld gedurende hun verblijf in landen waar zij asiel hebben aangevraagd. Met name het recht op gezondheid betreft een belangrijk mensenrecht, omdat het nauw verbonden is met andere mensenrechten, waaronder het recht op de menselijke waardigheid en het verbod op foltering en vrijwaring van discriminatie. Uit de bevindingen van de negentig geanalyseerde berichtgevingen is gebleken dat de actualiteitenprogramma’s Eenvandaag en Nieuwsuur en de Volkskrant niet of nauwelijks aandacht besteden aan mensenrechtelijk normen. Zelfs als het gaat om ontwikkelingen waar duidelijk meerdere mensenrechten van toepassing zijn, zoals bij de weerstand voor de opvang van vluchtelingen en asielzoekers en de voorstellen om te voorkomen dat asielzoekers de Europese Unie bereiken, zoals het sluiten van de buitengrenzen van de Europese Unie, wordt er geen aandacht besteed aan mensenrechten. In de berichtgevingen waaruit het mensenrechtelijke kader enigszins blijkt, is het niet altijd helder om welke mensenrechten en of verdragen het gaat. De onderzochte media dragen niet of nauwelijks bij aan de bewustwording van mensenrechten ten aanzien van vluchtelingen en asielzoekers.

Toon meer
OrganisatieHogeschool van Amsterdam
OpleidingHBO-Rechten
AfdelingMaatschappij en Recht
Jaar2016
TypeBachelor
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk