De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Mogelijkheden en borgen eindfuncties

Mogelijkheden en borgen eindfuncties

Samenvatting

Samenvatting
Een 5 tal zandwinbedrijven, verenigd onder de naam VOF Oosterweilanden, hebben het gebied Oosterweilanden, gelegen in de gemeente Twenterand, op het oog om er een grootschalige zandwinning uit te voeren. De start van deze zandwinning staat gepland op 2012 en zal na 30 jaar een zandwinplas achterlaten, met een oppervlakte van 100 hectare, een diepte van 30 meter en een steil onderwater talud.
Voor de gemeente Twenterand zal dit betekenen, dat het areaal aan landbouwgrond zal afnemen en een onaantrekkelijke diepe zandwinput zal achterblijven.
De bestemming zandwinning past niet binnen het vigerende bestemmingsplan van de gemeente Twenterand. Voordat de zandwinning van start zal kunnen gaan, dient er een nieuw bestemmingsplan opgesteld te worden.
De gemeente Twenterand heeft ingestemd met de zandwinning in het gebied Oosterweilanden onder voorwaarden dat de zandwinning en de resterende zandwinplas een aanwinst zal betekenen voor de gemeente. Er is besloten om de zandwinplas en de randzone van de plas een recreatie en natuur functie te geven.
Om de zandwinplas een functie te kunnen laten vervullen voor recreatie en natuur zal deze moeten voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen en randvoorwaarden.
Voor de natuur is een goede waterkwaliteit van belang. Helder water biedt een goed leefklimaat voor waterflora en fauna. Hoe beter het doorzicht van het water hoe meer licht de waterflora kan opvangen en hoe beter deze zich kan ontwikken. Verschillende soorten waterfauna
zullen hier een biotoop kunnen vinden, zoals de grote groene kikker, de kleine watersalamander, de wilde karper en diverse waterinsecten.
In ondiep water krijgen waterplanten meer licht dan in diep water. Daarmee biedt ondiep water voor natuurontwikkeling meer kansen dan diep water. Om deze reden is een flauw onderwatertalud gewenst voor de plas.
Het grote wateroppervlakte van de plas kan mogelijkheden bieden voor verschillende recreatievormen, zoals vaarrecreatie, zwemmen en vissen. Met name in de zomerperiode zal een waterplas met een zwemfunctie aantrekkelijk zijn voor recreanten.
De vorm (profiel) van de plas en een goede waterkwaliteit vormen belangrijke eisen om de plas een functie te kunnen laten vervullen voor recreatie.
De gemeente Twenterand heeft afgesproken met VOF Oosterweilanden, dat de noordwestelijke oever van de toekomstige waterplas ingericht dient te worden voor dagrecreatie. Aan deze oever zal een zandstrand aangelegd worden met een flauw aflopend onderwatertalud.
Hiermee zal een goede zwemgelegenheid geboden worden. Wil de plas echter een zwemfunctie kunnen vervullen dan dient het water te voldoen aan de zwemwaterkwaliteitseisen. Belangrijke eis betreft het doorzicht van het water. Zwemwater moet een doorzicht hebben van minimaal 1 meter. Het doorzicht van het water wordt beïnvloed door het gehalte aan (zwevende) algen in het water. Hoe hoger het gehalte aan algen hoe slechter het doorzicht van het water zal zijn.
In zwemwater mogen ook geen blauwalgen aanwezig zijn, daar deze bacteriën giftige stoffen afscheiden in het water, waar mensen ziek van kunnen worden.
Een hoog gehalte aan algen en blauwalgen in water betekent meestal dat het water voedselrijk is, dat wil zeggen rijk is aan fosfaten en nitraten. Deze nutriënten zijn afkomstige van landbouwactiviteiten, zoals de bemesting van het land.
Om te kunnen voldoen aan de eis die gesteld wordt aan het doorzicht van zwemwater zal het nutriënten gehalte in het water van plas Oosterweilanden laag moeten zijn.
Dit kan gerealiseerd worden door de plas te isoleren van de overige waterwegen in het gebied, waarmee voorkomen kan worden dat eutrofiëring op zal treden. Sloten van het omringde agrarische gebied zullen om de plas heen geleid moeten worden.
Een knelpunt voor de herinrichting van het gebied vormt de verdroging in het nabij gelegen natuurgebied Fayersheide. Deze verdroging zal versterkt worden door de zandwinning. Om het verdrogingseffect te bestrijden is besloten dat het waterpeil in de plas opgehoogd en constant gehouden zal worden. Hiervoor zal water uit het Geesterstroomkanaal in de plas ingelaten worden. Dit water is van matige kwaliteit en zal daarmee een bedreiging kunnen vormen voor de kwaliteit van het (zwem)water in de plas. Of de waterinlaat daadwerkelijk een bedreiging gaat vormen zal mede afhangen van de hoeveelheid water die wordt ingelaten.
VOF Oosterweilanden dient de hoeveelheid inlaatwater nader te bepalen, binnen een termijn van 6 jaar. Dit wordt vastgelegd in een wateraanvoerplan, dat door VOF Oosterweilanden, in overleg met het waterschap Regge en Dinkel, moet worden opgesteld. Hierin staat aangegeven hoe en wanneer water zal worden ingelaten in de plas.
Wanneer blijkt dat de hoeveelheid inlaatwater daadwerkelijk een bedreiging zal vormen voor de waterkwaliteit wordt voorzuivering van het inlaatwater aanbevolen.
Voorzuiveren met behulp van een helofytenfilter zou landschappelijk goed inpasbaar zijn.
Wil de gemeente Twenterand de zandwinplas de eindfuncties recreatie en natuur toekennen, dan dient dit worden vastgelegd in het gemeentelijke beleid. Het bestemmingsplan vormt hiervoor het belangrijkste juridische instrument. De gemeente kan echter met het bestemmingsplan het gebied Oosterweilanden niet de functie geven als uitloopgebied voor recreatie, omdat deze eerder de bestemming zandwinlocatie heeft gekregen.
De gemeente zal daarom tijdig een bestemmingswijziging moeten doorvoeren in haar bestemmingsplan. Dit zal inhouden dat zij twee jaar voor de afronding van de zandwinning (naar verwachting in 2040) een nieuw bestemmingsplan dient op te stellen voor Oosterweilanden, waarin de bestemming van zandwinlocatie gewijzigd wordt in bestemming naar uitloopgebied voor recreatie.
Voordat dit gewijzigde plan kan worden vastgesteld zal eerst een watertoets uitgevoerd moeten worden door het waterschap Regge en Dinkel. Met deze watertoets worden ruimtelijke plannen getoetst op waterhuishoudkundige aspecten.
De voorbereidingsprocedure voor de wijziging van het bestemmingsplan zal eerst in 2040 ingezet kunnen worden.
In de hiervoor liggende periode kan de gemeente doormiddel van een landschapsplan aangeven hoe zij het gebied wil herinrichten. Met de herinrichting kan gestart worden wanneer een ontgonnen gebied groot genoeg is. Om de 6 jaar zal een ontgonnen gebied worden heringericht voor de nabestemming. Er is afgesproken dat VOF Oosterweilanden in overleg met de gemeente een inrichtingsplan opstelt, waarin gedetailleerd staat beschreven hoe het gebied zal worden heringericht.
VOF Oosterweilanden zal de herinrichting uitvoeren, zoals aangegeven is in het inrichtingsplan.
Aanbevolen wordt om, ten behoeve van de natuur, in het plan een onderwatertalud met een flauwe helling van 1:7, tot 2 meter onder de waterspiegel, vast te leggen. Tevens zullen in dit plan de profielen. die wenselijk zijn voor diverse recreatievormen, moeten worden opgenomen. Aanbevolen wordt om regelmatig een evaluatie uit te voeren met VOF Oosterweilanden en het waterschap over de stand van zaken.
Na de zandwinning en de herinrichting zal VOF Oosterweilanden het gebied overdragen aan de gemeente Twenterand. Afspraken zullen gemaakt moeten worden over de wijze waarop deze overdracht plaats moet vinden en aan welke voorwaarden voldaan moet worden.

Toon meer
OrganisatieSaxion
AfdelingAcademie Ruimtelijke Ontwikkeling en Bouw
PartnersMilieukunde
Jaar2011
TypeBachelorscriptie
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk