De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

De meerwaarde van regionale samenwerking bij duurzame ontwikkeling.

Rechten: Alle rechten voorbehouden

De meerwaarde van regionale samenwerking bij duurzame ontwikkeling.

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

Samenvatting
Duurzaamheid en duurzame ontwikkeling zijn twee begrippen die in de praktijk nogal wat
onduidelijkheid met zich mee kunnen brengen. Zo hebben mensen verschillende ideeën
over wat deze termen precies inhouden, hoe er vorm aan gegeven kan worden en is er
vaak een gebrek aan inzicht van de positieve gevolgen die duurzame ontwikkeling
teweeg kan brengen op de lange termijn.
Deze knelpunten spelen op allerlei niveaus. Niet alleen bij individuen of bedrijven maar
ook bij diverse overheden.
Gemeenten zijn de bestuurslaag die het dichtst bij de burger staat. Om te zorgen dat
duurzame ontwikkeling minder vragen voor de burger oproept en zij een bijdrage kunnen
leveren hieraan is het belangrijk dat een overheidsvorm als een gemeente zich hiermee
bezig houdt en zichzelf ook duurzaam presenteert.
Als burgers in hun dagelijks leven problemen ondervinden dan is de gemeente dé
overheidsvorm waarbij zij aankloppen om deze problemen kenbaar te maken. Een
gemeente wordt daarom vaak ook de eerste uitkijkpost van de overheid genoemd.
Daarnaast heeft een gemeente de voornaamste kennis over de sociale- en
milieuproblemen die zich binnen de gemeentegrenzen bevinden waardoor zij maatwerk
kunnen leveren om deze problemen op te lossen.
Deze voordelen zijn belangrijke aspecten die kunnen helpen om burgers en bedrijven te
informeren over duurzame ontwikkeling, hiervoor draagvlak te genereren en om op een
effectieve manier de problemen in een maatschappij aan te pakken die een aanpak nodig
hebben. Er zijn echter ook een aantal nadelen waarmee veel (kleine) gemeenten in
Nederland te maken hebben bij het uitvoeren van hun taken. In veel gevallen is een
regionale samenwerking een oplossing om deze knelpunten aan te pakken.
Zo is er vaak sprake van een financieel tekort waardoor er naast de wettelijke taken (die
toenemen door de decentralisatie) weinig tijd en geld overblijft om te spenderen aan
vrijwillige taken zoals klimaatbeleid of het uitwerken van ambities die boven de wettelijke
norm uitstijgen.
Als gemeenten samen taken gaan uitvoeren kan er in de kosten worden bespaard
doordat deze taken in hoofdlijnen overeenkomen. Naast deze geldbesparing kan er ook
meer geld worden geronseld bij hogere bestuurslagen en organisaties in de vorm van
subsidies doordat er sprake is van een effectiever en efficiënter eindproduct (regionaal
lucht- en bodembeleid of een regionaal extern veiligheidsplan). Ook is het zo dat
vrijwillige taken zoals het opzetten van innovatieve projecten (bijvoorbeeld een
biomassacentrale) makkelijker gefinancierd kunnen worden. Dit komt omdat de kosten
worden verdeeld over de deelnemers en een dergelijke uitkomst vanuit een regionaal
oogpunt betere resultaten kan opleveren.
Door de mate van financiën hebben vooral kleine gemeenten vaak geen geld om meer
personeel of hoger opgeleiden in dienst te nemen. Hierdoor kan er sprake zijn van een
kennistekort waardoor problemen die lokaal spelen niet, of minder efficiënt opgelost
worden.
Door een uitwisseling van informatie en/of personeel kunnen gemeenten veel geld en tijd
besparen en weten zij beter wat er speelt in de buurgemeenten wat indirect weer kan
leiden tot een nieuwe samenwerking. Op de meer onbekendere aandachtsgebieden bij
duurzame ontwikkeling zoals klimaatbeleid kan het voor gemeenten een grote winst zijn
om te weten hoe andere gemeenten dit hebben aangepakt en wat zij in het vervolg
anders zouden doen. Het geld dat hierbij wordt bespaard kan eventueel ook weer
gebruikt worden voor de inhuur van externen om innovatieve pilots op te zetten.
4
Gemeenten hebben vaak ook een tekort aan (juridische) slagkracht waardoor er op
grotere schaal niet of nauwelijks naar een gemeente wordt geluisterd als zij lokale
belangen, zoals een verminderde geluidsoverlast van spoorwegen willen realiseren.
De (juridische) slagkracht van gemeenten wordt bevorderd bij een regionale
samenwerking. Hierbij kunnen gemeenten door gezamenlijk een lobby te vormen of
vanuit één visie te handelen meer slagkracht behalen bij het afdwingen van eisen. In een
situatie waarbij medegemeenten achter elkaar staan met dezelfde behoeften en visies
over hoe bepaalde zaken effectiever en efficiënter kunnen worden uitgevoerd zal er in de
praktijk beter geluisterd worden door deze vergroting aan slagkracht.
Ook als een gemeente verscherpte eisen (energiebesparing, verminderde luchtvervuiling,
e.a.) voor bedrijven stelt is de kans aanwezig dat bedrijven zich in een nabijgelegen
gemeente vestigen waardoor een dergelijk beleid aan waarde verliest of op den duur
wordt geschrapt door een afname in (economische) aantrekkingskracht.
Bij het stellen van verscherpte eisen voor woningen of bedrijven(terreinen) binnen de
gemeentegrenzen is de kans groter dat het beleid gehandhaafd blijft door een regionale
samenwerking. Als omliggende gemeenten dezelfde duurzaamheidseisen stellen kunnen
ambitieuze doelstellingen beter gehanteerd en nageleefd worden waardoor er betere
leefomstandigheden voor mens en milieu mogelijk worden gemaakt.
Verder zijn grensoverschrijdende problemen niet door één gemeente op te lossen.
Thema's als lucht, externe veiligheid, water en bodem zijn niet grensgebonden en als er
zich problemen voordoen bij deze thema's is een lokale aanpak niet voldoende om deze
(efficiënt) aan te pakken of op te lossen. Door regionaal deze problemen aan te pakken
zijn deze in sommige gevallen in hun geheel op te lossen (bodemverontreinigingen).
In andere gevallen kan er een gezamenlijk gedragen beleid worden gehanteerd wat het
duidelijker maakt voor projectontwikkelaars en andere belanghebbenden wat de eisen
zijn die nageleefd dienen te worden en levert het voor de samenwerkende gemeenten
winst op in de vorm van betere milieu- en leefomstandigheden.
De bovengenoemde knelpunten zijn de voornaamste oorzaken die in dit onderzoek naar
voren zijn gekomen - die vanuit een bestuurslaag als een gemeente - de uitvoering van
duurzame ontwikkeling in de weg staan. Als gemeenten die deze problemen ondervinden
besluiten om regionaal (met meerdere gemeenten) te gaan samenwerken valt er een
flinke winst te boeken op de benoemde knelpunten en kan er effectiever gewerkt worden
aan duurzame ontwikkeling.

Toon meer
OrganisatieAvans Hogeschool
AfdelingATGM Academie voor de technologie van Gezondheid en Milieu
PartnersBuildDesk Benelux
Jaar2009
TypeBachelor
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk