De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Herbestemmen van religieus erfgoed

een toekomst voor het huis van God

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Herbestemmen van religieus erfgoed

een toekomst voor het huis van God

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

Dit onderzoek is een afstudeeronderzoek ter afronding van de studie Bouwkunde aan Avans Hogeschool te ’s-Hertogenbosch. Aanleiding voor dit onderzoek is de actuele leegstand onder kerkgebouwen in Nederland. Deze leegstand is te wijten aan het verminderde belang in de religies door de hedendaagse maatschappelijke ontwikkelingen met als gevolg ontkerkelijking. Kerkgebouwen hebben door de eeuwen heen een belangrijke maatschappelijke functie bekleed binnen een gemeenschap, zonde om deze gebouwen met cultuurhistorische- en emotionele waarde gesloopt te laten worden.
Nederland is een multiculturele samenleving met veel verschillende religies die naast elkaar samenleven. Binnen dit onderzoek is de toespitsing gemaakt op het katholicisme, omdat de ontkerkelijking hier, zeker onder de grote rivieren tot een groot aanbod van lege kerken leidt. In het bijzonder onder naoorlogse kerken zonder monumentstatus.
De omgevingscondities, omliggende voorzieningen en bereikbaarheid van deze naoorlogse kerkgebouwen zijn vergeleken met de kenmerken van verschillende gebruiksfuncties. Als voorkeurstoepassing uit onze analyse komt de woonfunctie. De woonfunctie heeft het meeste draagvlak tot ontwikkeling in de vorm van compacte, betaalbare en/of tijdelijk woonvormen, omdat er in Nederland structurele tekorten bestaan aan huurwoningen voor kleine huishoudens waaronder, starters, re-starters, asielgerechtigden en arbeidsmigranten.
Deze kerkgebouwen zijn ieder uniek. Onderling kent de structuur vele overeenkomsten, zoals de opbouw van de plattegrond, materiaalgebruik en knelpunten bij herbestemming. Op basis van deze bevindingen en eisen vanuit de woonfunctie wordt de module ontwikkeld. De ontwikkeling resulteert in een gedeeltelijk geautomatiseerde spreadsheet, waarin de kerkeigenaar of projectontwikkelaar zijn gewenste module kan kiezen en indelen. Hierdoor wordt de voorontwerpfase bij de klant neergelegd hetgeen samen met de doorberekende onderdelen zorgt voor een tijd-, geld- en materiaal besparing. Het materialenonderzoek resulteert in een staalskelet welke ingevuld wordt met wand- en vloerelementen. De geprefabriceerde gevelelementen worden elk één meter breed om de mogelijk gestelde indelingen te waarborgen.
Om voor zoveel mogelijk naoorlogse kerken als oplossing te kunnen dienen, biedt de module enkele project-specifieke oplossingen, bij tekortkomingen ten opzichte van het Bouwbesluit. Deze opties hebben betrekking op de daglichttoetreding, krachtenafdracht en nagalmtijd binnen het kerkgebouw.
Na de ontwikkeling is de module als "oefening" toegepast op de Vredeskerk te Tilburg. Deze kerk heeft de ideale kolommenstructuur voor een type module die is opgebouwd met een vijf meter voorgevel en zes meter langs gevel. Op grond van de beschikbare vrije ruimte bleek een tiental modules inpasbaar. Ter controle is de spreadsheet ingevuld, wat resulteert in een aantal project-specifieke oplossingen. De Bouwbesluiteisen zijn behaald minus de daglichttoetreding. Om dit probleem te voorzien is in de spreadsheet een extra onderdeel opgenomen om de benodigde raamoppervlakte in de kerkschil te berekenen. Deze zijn uitgewerkt in een mogelijke oplossing naast de overige project-specifieke knelpunten. Die overige project-specifieke knelpunten zoals het brandveiligheid en verloop van ventilatiekanalen, waterleiding, riolering zijn uitgewerkt in een technisch tekeningenpakket.

Toon meer
OrganisatieAvans Hogeschool
OpleidingBouwkunde-Den Bosch
AfdelingAB&I Academie voor Bouw en Infra
Datum2016-06-01
TypeBachelor
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk