De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

De onmisbare functies van rouwrituelen

Rechten: Alle rechten voorbehouden

De onmisbare functies van rouwrituelen

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

Aanleiding en vraagstelling van het onderzoek
Verlies en rouw. Het zijn in het dagelijks leven, maar ook op de werkvloer van het Social Work, vaak moeilijke, beladen onderwerpen. Middels het opdoen van stage- ervaring in het werken met gezinnen waar verlies en rouw een rol speelde, werd duidelijk dat het omgaan met rouw en verlies ook binnen de hulpverlening voor verlegenheidsituaties zorgt. Samen met het Lectoraat Jeugd en Gezin van de Christelijke Hogeschool in Ede is er gekozen voor een onderzoek naar rouwrituelen binnen gezinnen waarvan een kind is overleden. De vraagstelling die in het onderzoek leidend is geweest luidt als volgt:

Welke (gezins)rituelen zijn er zichtbaar of worden gebruikt binnen gezinnen rondom het overlijden van een kind en welke waarde ontlenen zij daaraan?

Doel van het onderzoek
Naast het vergroten van kennis over rouw en rituelen, is het doel van dit onderzoek om handvatten te ontdekken die helpend zijn voor het rouwproces binnen een gezin waarvan een kind is overleden.
Aan de hand van de onderzoeksresultaten worden er aanbevelingen en handreikingen gedaan aan het Social Work, hulpverleners die in aanraking komen, of gekomen zijn, met gezinnen waarbinnen verlies en rouw een rol speelt. Het onderzoek draagt er hopelijk aan bij dat deze kwetsbare onderwerpen beter bespreekbaar zijn en er nauw aangesloten wordt bij de gevoelens en fases van gezinnen die rouwen.

Om de vraagstelling van het onderzoek te kunnen beantwoorden, is er binnen dit onderzoek een literatuur- en bronnenstudie uitgevoerd. Daarnaast zijn er zeven diepte-interviews gehouden met gezinnen waarvan een kind is overleden, wat de kern en de kracht van het onderzoek vormt. Het onderzoek was erop gericht zicht te krijgen op welke rouwrituelen uitgevoerd worden door de gezinnen, welke waarde die rituelen voor hen hebben en op welke manier zij helpend zijn bij het rouwproces om hun overleden kind; de opgave waarvoor rouwenden staan.

Conclusies van het onderzoek
Op de vraag welke (gezins)rituelen zichtbaar zijn binnen gezinnen rondom het overlijden van een kind en welke waarde zij aan die rituelen hechten, kan o.a. geantwoord worden dat gezinnen voornamelijk gebruik maken van rituelen voor en tijdens de uitvaart. Deze rituelen zijn te kenmerken als afscheidsrituelen en uitvaartrituelen, die door de gezinnen heel bewust en met persoonlijke wensen en ideeën worden vormgegeven. Een opvallende conclusie is dat na de uitvaart de gezamenlijke rituelen gedeeltelijk of geheel verdwijnen, in tegenstelling tot uitgevoerde rituelen voor en tijdens de uitvaart, die men vaak als gezin vormgeeft.

Hoewel de gezinnen het lastig vonden om de waarde van een ritueel onder woorden te brengen, is de conclusie uit de interviews dat het gezin of de persoon door middel van het uitvoeren van een ritueel vooral duidelijk maakt: ‘we vergeten je niet’. Door niet alleen voor en tijdens de uitvaart stil te staan bij het overleden kind, maar het kind ook na de uitvaart te herdenken, krijgt het volgens de gezinnen bestaansrecht en is het overleden kind (weer even) tastbaar. Daarnaast werd duidelijk dat ouders van een overleden kind in de tijd na de uitvaart erkenning missen van de omgeving. De omgeving vind het vaak lastig om met de rouwenden om te gaan en besteed er daarom soms maar geen aandacht aan. Ouders van een overleden kind missen dat juist. Deze conclusie komt overeen met de aanleiding van het onderzoek: verlies en rouw zijn kwetsbare onderwerpen, die vaak moeilijk bespreekbaar zijn. Voor andere en uitgebreidere conclusies van het onderzoek, wordt verwezen naar het onderzoeksverslag, hoofdstuk zeven (pag. 68).

Nieuwsgierig naar de aanbevelingen? Deze kunt u lezen in onze scriptie.

Toon meer
OrganisatieChristelijke Hogeschool Ede
OpleidingMaatschappelijk Werk & Dienstverlening
AfdelingAcademie Sociale Studies
Jaar2012
TypeBachelorscriptie
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk