De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Vismonitoringsonderzoek bij gemaal De Helsdeur

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Vismonitoringsonderzoek bij gemaal De Helsdeur

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

Het inpolderen van het Nederlands landschap en het klassieke waterbeheer had als uiteindelijk effect dat waterlopen werden afgesloten voor migrerende vissoorten. Mede hierdoor namen de populaties van diadrome vissoorten, zoals de paling (Anguilla anguilla) en de driedoornige stekelbaars (Gasterosteus aculeatus), in Nederland af. Deze vissoorten zijn een belangrijk onderdeel van een goede visstand. Een goede visstand is een belangrijk onderdeel voor het bereiken van een gezond en leefbaar ecosysteem. Daarom is het nodig om de migratiemogelijkheden voor migrerende vissoorten te verbeteren. Om deze reden heeft het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier meerdere gemalen en stuwen vispasseerbaar gemaakt. Om langs de Waddenzeeregio vissen een vrije doorgang te bieden tussen zoet en zout zijn de vier noordelijke waterschappen een samenwerkingsproject gestart ‘’Ruim Baan voor Vissen ’’. Als onderdeel van dit project is een evaluerend onderzoek verricht naar de effectiviteit van meerdere vispassages die binnen het beheergebied vallen van de vier noordelijke waterschappen. Eén daarvan is gemaal De Helsdeur wat gelegen is in Den Helder aan het eind van het Noordhollandsch Kanaal. Dit gemaal heeft een voorziening voor de migratie van vis in de vorm van vier openingen, die brievenbussen genoemd worden, in één van de spuideuren. Elk van deze brievenbussen is 15 centimeter breed en 60 centimeter lang. Deze brievenbussen staan altijd open en laten ook altijd water door, ofwel naar de zeezijde met laagwater ofwel naar de boezemzijde met hoogwater. De hoeveelheid water die doorgelaten wordt is regelbaar met de spuischuif. Om de effectiviteit van de vispassage te meten met betrekking tot de driedoornige stekelbaars en de glasaal is gebruik gemaakt van twee kruisnetten, één om de halve waterkolom te bemonsteren en één om de hele waterkolom te bemonsteren. Om eventuele verbanden te ontdekken tussen de fysisch-chemische eigenschappen van het water en de migratie van de vis is een multimeter gebruikt. Met deze multimeter en de kruisnetten zijn metingen verricht aan de zeezijde en de boezemzijde van het gemaal van laagwater tot hoogwater in blokken van ongeveer 6 uur. De bemonsteringen zijn uitgevoerd in de periode van 27 februari tot en met 14 april en binnen deze periode is er 20 dagen bemonsterd. Tijdens het onderzoek zijn aan de zeezijde 8329 driedoornige stekelbaarzen gevangen en 81 glasalen. Aan de boezemzijde zijn 809 driedoornige stekelbaarzen gevangen en 96 glasalen. Voor beide soorten is er geen significant verschil gevonden in vangsten tussen de verschillende uurblokken. Dat geldt zowel voor de zeezijde als voor de boezemzijde voor beide soorten. Er vindt dus geen ophoping over het getij plaats daarom kan er dus vanuit gegaan worden dat de doelsoorten gebruik maken van de passage en de passage daarom ook effectief is voor beide soorten. Kijkend naar de verspreiding van de vis over de waterkolom, is er aan de zeezijde significant meer driedoornige stekelbaars gevangen in de hele waterkolom. De vangst van de glasaal was hier significant hoger in de halve waterkolom. Aan de boezemzijde was de vangst van de glasaal significant groter in de hele waterkolom en die van de driedoornige stekelbaars in de halve waterkolom. Deze resultaten kunnen een aanwijzing zijn dat de glasaal beter in staat is om de passage te vinden dan de driedoornige stekelbaars omdat de vispassage zich boven in de waterkolom bevindt. Verder is er vastgesteld dat de watertemperatuur een negatief effect heeft op het aanbod en de doortrek van de driedoornige stekelbaars. Bij de glasaal had de watertemperatuur juist een positief effect op de doortrek en geen effect op het aanbod. Verder is er ook nog een positief effect gevonden van de saliniteit op het aanbod van de glasaal. Op de doortrek van de glasaal had de saliniteit juist weer een negatief effect. Deze verbanden kunnen mogelijk worden verklaard door de migratieperiode van de doelsoorten of door parameters die niet meegenomen zijn in dit onderzoek.

Toon meer
OrganisatieHZ University of Applied Sciences
OpleidingWatermanagement/ Aquatische Ecotechnologie
AfdelingDelta Academy
PartnersHoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Datum2015-06-26
TypeBachelor
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk