De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Vismonitoringsonderzoek Balgdijk

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Vismonitoringsonderzoek Balgdijk

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

Het inpolderen van het Nederlands landschap en het klassieke waterbeheer had als uiteindelijk effect dat waterlopen zijn afgesloten voor migrerende vissoorten. Mede hierdoor namen de populaties van diadrome vissoorten, zoals de paling (Anguilla anguilla) en de driedoornige stekelbaars (Gasterosteus aculeatus) in Nederland af. Deze vissoorten zijn een belangrijk onderdeel van een goede visstand en een gezond en leefbaar ecosysteem. Een ander ecologisch belang van vrije migratieroutes is dat de driedoornige stekelbaars als voedselbron dient voor verschillende vogelsoorten zoals de lepelaar (Platalea leucorodia). Daarom is het nodig om de migratiemogelijkheden voor migrerende vissoorten te verbeteren. Om langs de Waddenzeeregio vissen een vrije doorgang te bieden tussen zoet en zout zijn de vier noordelijke waterschappen een samenwerkingsproject gestart ‘’Ruim Baan Voor Vissen’’. Als onderdeel van dit project, is een evaluerend onderzoek verricht naar de effectiviteit van deze vispassages. Daarom heeft het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in 2014 een vismigratievoorziening aangelegd bij gemaal Balgdijk. De effectiviteit van de vispassage bij het gemaal Balgdijk is nog niet onderzocht. Het gemaal Balgdijk is voorzien van een zogenaamde vissluis. Deze bestaat uit een leiding door het gemaal met een opvangbak die is voorzien van schuiven. In de bak hangt een pomp die moet zorgen voor een lokstroom richting de boezem. De passage treedt in werking rond elke ochtend- en avondschemering, maar ook als het gemaal zelf gepompt heeft. De doelsoorten waar deze vispassage voor moet werken zijn de driedoornige stekelbaars en de glasaal. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in de effectiviteit van de aangelegde vispassage voor deze soorten. Om deze vragen te beantwoorden is aan beide zijden van het gemaal gemonitord. Het onderzoek is uitgevoerd met een kruisnet aan de boezemzijde en een fuik aan de polderzijde. Op deze manier is een inventarisatie gemaakt van de verschillende soorten en hoeveelheden vis rond gemaal de Balgdijk. Er is gekeken naar de gemiddelde lengte van vissen, aantal vissoorten, het aantal individuen en de drie meest door de vispassage gepasseerde vissoorten tijdens de vier verschillende vispassage cyclussen (ochtendschemercyclussen, avondschemercyclussen, gemaal overdag cyclussen en gemaal nacht cyclussen). Tijdens dit onderzoek is er geen enkele glasaal aangetroffen. Hoewel er in redelijke mate driedoornige stekelbaarzen zijn aangetroffen aan de boezemzijde, zijn driedoornige stekelbaarzen in beperkte mate aangetroffen in de passagefuik. Overige schubvissen als blankvoorn, kolblei en brasem zijn aan beide kanten van de passage in flinke aantallen gevangen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de passage voor de schubvis erg effectief is maar voor de driedoornige stekelbaars er nog verbeteringen nodig zijn. Om toch enig inzicht te krijgen in het gedrag van de driedoornige stekelbaarzen rond de passage is gekeken naar verschillen in het aanbod van driedoornige stekelbaars tijdens de ochtend- en avondschemeringen als de lokstroompomp dan wel het gemaal heeft gedraaid. Hiervoor zijn de kruisnetvangsten voor de ingang (aanbod) van de vispassage gebruikt. Er is een significant verschil aangetoond tussen het aanbod van driedoornige stekelbaars bij een draaiend gemaal een stilstaand gemaal. Er zijn geen driedoornige stekelbaarzen aangetroffen terwijl het gemaal aan was. Dit duidt erop dat de stroming van het gemaal voor de driedoornige stekelbaars te hoog is om tegenin te zwemmen. Er is geen significant verschil gevonden tussen de avond- en ochtendschemer en de werking van de lokstroompomp voor het aanbod van de driedoornige stekelbaars. Er geen significant verschil gevonden tussen het aantal vissoorten en gemiddelde lengte met de verschillende cyclussoorten. Wel is er een significant verschil gevonden tussen het aantal individuen in de gemaal overdag cyclussen en het aantal individuen in de avondschemercyclussen. Er komen dus significant meer individuen door de gemaal overdag cyclussen ten opzichte van de avondschemercyclussen. Er is geen significant verschil gevonden tussen het aantal door de vispassage gepasseerde blankvoorns, kolbleien en brasems, en de verschillende cyclussoorten.

Toon meer
OrganisatieHZ University of Applied Sciences
OpleidingWatermanagement/ Aquatische Ecotechnologie
AfdelingDelta Academy
Domein Technology, Water & Environment
PartnerHoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Datum2015-06-26
TypeBachelor
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 26 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk