Samenvatting

Tijdens dit onderzoek is de volgende hoofdvraag gesteld: Hoe kan met de objecten die in de collectie van het Huis van Hilde liggen een tentoonstelling over laatmiddeleeuwse volksmuziek gemaakt worden die aansluit op de belevingswereld van kinderen van 10-12 jaar?
De collectie van Huis van Hilde is een goed gemiddelde weergave van wat gevonden wordt aan instrumenten uit de Late Middeleeuwen. Om een completer beeld te geven van de volksmuziek, zijn ook andere objecten die bedoeld zijn om geluid mee te maken en objecten die een instrument afbeelden meegenomen in het onderzoek. Deze objecten zijn ingedeeld in een vitrine met religieuze objecten en een vitrine met niet-religieuze objecten. De teksten die in de tentoonstelling komen zijn gebaseerd op de informatie die tijdens dit onderzoek is gevonden. Ze zijn geschreven op basis van het AVI-leesniveau van midden groep 6. Voor een completer beeld is de verspreiding van instrumenten in Nederland onderzocht.
In de rekeningen van graaf Albrecht worden veel instrumenten genoemd die niet archeologisch teruggevonden zijn. Dit zijn met name snaarinstrumenten. Uit deze rekeningen blijkt dat kinderen vooral op blaasinstrumenten speelden. Pijpers en trompers waren vaak in dienst van een graaf of stad en hadden een rol in het doorgeven van boodschappen. Op feesten werd vaak muziek gespeeld.
Middeleeuwse manuscripten zijn belangrijk voor de reconstructie van melodieën en afbeeldingen van instrumenten. De Codex Manesse is een Duits liedboek dat is ingedeeld op de sociale klasse van de schrijvers. In het boek staat geen notenschrift. Wel staan verschillende muzikanten afgebeeld. Uit de 14e eeuw is het Middelnederlandse Gruuthusehandschrift onderzocht. Dit is een verzameling van liederen uit de 12e tot de 15e eeuw. Het is geschreven in Brugge en bevat naast tekst ook notenschrift.
Archeologisch worden vooral mondharpen, snorrebotten, pelgrimshoorns en insignes gevonden. De instrumenten die in de tentoonstelling komen zijn drie pelgrimshoorns, drie mondharpen, drie insignes, twee orgelpijpen, een fluit, een snorrebot, een rammelaar en een bel.
Kinderen leren door middel van primaire bronnen historisch begrip. Op het gebied van muziek leren ze muziekspelen, zingen en kritisch luisteren. In deze tentoonstelling kan de muziek hoorbaar gemaakt worden door een video of audiofragment.
Vitrines moeten de juiste afmetingen hebben zodat de objecten goed zichtbaar zijn voor het publiek. Kinderen hebben mogelijk een opstapje nodig om de objecten goed te kunnen zien. Kwetsbaar materiaal, zoals hout of metaal, moet tentoongesteld worden in klimaatvitrines of vitrines met silicagel dat de luchtvochtigheid regelt. Teksten en zinnen zijn kort en beantwoorden de vragen van de bezoekers.
Over de melodieën van de volksmuziek is weinig bekend. De instrumenten die zijn teruggevonden verschillen, met uitzondering van de fluit en het orgel, met de instrumenten die in rekeningen genoemd worden.