Samenvatting

Gemeenten worden continu geconfronteerd met toenemende complexe, integrale uitdagingen zoals de Omgevingswet, klimaatadaptatie en de energietransitie. Tegelijkertijd hebben zij te maken met toenemende personeel stekorten. Atab Civiele Techniek (hierna te noemen Atab)
signaleert deze toenemende druk in de samenwerking met de gemeenten en ziet dat structurele kennisdeling en regionale samenwerking essentieel zijn om deze opgaven effectief aan te pakken. Daarom richt dit onderzoek zich op de vraag hoe kennis (zowel intern als extern) beter
kan worden gedeeld en hoe regionale samenwerking hier op een duurzame manier aan kan bijdragen.

Het onderzoek heeft een tweeledig doel. Intern is onderzocht hoe Atab de kennisdeling binnen de organisatie kan versterken door onder andere persoonlijk contact te combineren met digitale ondersteuning . Extern is verkend op welke manier Atab samen met gemeenten een regionaal
kennis - en innovatienetwerk kan opzetten , waarin gezamenlijk leren, het bespreken van projectcasussen en het ontwikkelen van nieuwe kennis centraal staan.

Beide doelen komen samen in de hoofdvraag:
Hoe kan Atab samen met haar werknemers, opdrachtgevers en kennispartners een netwerk vormen waarin praktijkgerichte vraagstukken worden aangepakt en kennisdeling leidt tot collectieve ontwikkeling?

Uit het interne onderzoek blijkt dat de kennisdeling binnen Atab vooral informeel en persoonsafhankelijk plaatsvindt , terwijl digitale hulpmiddelen om deze kennis te borgen ontbreken . Daarnaast ervaren m edewerkers waardering, vertrouwen en collegialiteit als belangrijke drijfveren. Verder worde n de huidige kennisdeling en persoonlijke ontwikkeling regelmatig omschreven als een ‘zesjescultuur’ , waarbij de mogelijkheden er wel zijn, maar deze niet altijd benut worden.

Om dit te verbeteren zijn er vier maatregelen ontwikkeld:
1) een digitaal kennisdashboard in SharePoint, 2) een collegiale controle als extra stap in het kwaliteitsproces, 3) vaste ontwikkelingsdagen en 4) persoonlijk cursusbudget . Met deze vier maatregelen ontstaat een meer toegankelijke omgeving en werkwijze, waarin kennis structureel wordt gedeeld, geborgd en medewerkers actief worden ondersteund in hun ontwikkeling.

Uit het externe onderzoek blijkt dat gemeenten kennis vooral ad hoc delen en dat samenwerking vaak afhankelijk is van individuele kartrekkers. Desondanks laten de intakegesprekken, de kennissessie en de verificatie interviews zien dat alle deelnemende gemeenten duidelijke kansen zien voor een netwerk dat kleinschalig, praktisch en laagdrempelig is. Ze hechten vooral waarde aan het bespreken van praktijkcasussen, het leren van elkaars ervaringen en stellen een vaste kern van deelnemers op prijs . Deze behoefte wordt bevestigd in de interviews met bestaande netwerken, waarin opnieuw wordt benadrukt dat een goed functionerend netwerk vraagt om een duidelijke kartrekker, regelmatige ontmoetingen en een sterk praktijkgerichte aanpak.

De conclusie van het onderzoek is dat effectieve kennisdeling ontstaat wanneer persoonlijk contact, digitale borging en duidelijke structuren elkaar versterken. Intern betekent dit dat Atab het kennisdashboard en collegiale controle structureel kan inzette n, aangevuld met de
ontwikkelmogelijkheden. Extern kan Atab samen met gemeenten een gedragen en praktijkgericht regionetwerk opbouwen met een vaste kern.
Met deze aanpak legt Atab de basis voor blijvende structurele kennisdeling en regionale samenwerking, zodat zowel Atab als gemeenten beter kunnen inspelen op de toenemende complexe, integrale uitdagingen van nu en in de toekomst.