Samenvatting

In dit afstudeeronderzoek is onderzocht hoe het strand-duinsysteem van Noord-Walcheren toekomstbestendig kan worden ingericht met het oog op zeespiegelstijging en focus op beheer en onderhoud. Het studiegebied loopt van Westkapelle tot de Veerse Gatdam en bestaat uit kustvakken die verschillen in morfologie, gebruik, beheer en recreatieve druk. Daardoor is het gebied niet als één uniform systeem te benaderen. De centrale vraag in dit onderzoek is hoe het strand-duinsysteem integraal kan worden ingericht, zodat de duinen kunnen meegroeien met zeespiegelstijging, terwijl beheer en onderhoud uitvoerbaar blijven.

 

Om deze vraag te beantwoorden is eerst een globale analyse uitgevoerd op basis van JARKUS-data. Hierbij is gekeken naar de historische ontwikkeling van de duinvoet, hoogwaterlijn en kustprofielen binnen verschillende kustvakken. Op basis van deze analyse zijn Oostkapelle en Domburg geselecteerd als hotspots voor een nadere uitwerking. Dit omdat Oostkapelle dynamisch beheerd wordt en veel aanzandt en er op Domburg veel erosie plaatsvindt en het niet dynamisch beheerd wordt. Voor deze locaties is vervolgens onderzocht hoe de huidige duinveiligheid zich verhoudt tot een projectie richting 2100. Daarnaast zijn verschillende en belangen van stakeholders onderzocht en toegepast.

 

De resultaten laten zien dat Noord-Walcheren ruimtelijk niet overal hetzelfde ontwikkelt. In sommige delen is sprake van natuurlijke aangroei en is er ruimte voor dynamiek, terwijl andere delen kwetsbaarder zijn of sterker worden beïnvloed door recreatie, strandbebouwing en beheermaatregelen. Ook de detailanalyse van Oostkapelle en Domburg bevestigt dat de ontwikkeling per locatie verschilt. Hierdoor is één uniforme maatregel voor het hele gebied niet passend.

 

Uit de beoordeling van de oplossingsrichtingen komt naar voren dat vooral een gebiedsgerichte en adaptieve beheerstrategie aansluit bij de resultaten van het onderzoek. Deze beheerstrategie combineert dynamisch beheer waar het mogelijk is en maar behoud en gestructureerd onderhoud waar het moet. In kustvakken waar natuurlijke duingroei kansrijk is, kan meer ruimte worden gegeven aan dynamiek en zandtransport. In kwetsbare of intensief gebruikte delen blijft juist gerichte sturing nodig om veiligheid, beheerbaarheid en gebruik te combineren.

 

De belangrijkste conclusie is dat Noord-Walcheren vraagt om maatwerk. Een toekomstbestendig strand-duinsysteem ontstaat niet door één vaste oplossing overal toe te passen, maar door per kustvak te bepalen hoeveel ruimte er is voor natuurlijke ontwikkeling en waar actief beheer noodzakelijk blijft. Daarmee vormt adaptief kustbeheer de meest logische strategie om duingroei, veiligheid en uitvoerbaar beheer richting 2100 met elkaar te verbinden.