Samenvatting

Reizen met honden brengt risico’s met zich mee voor zowel de volksgezondheid als de diergezondheid. Honden kunnen zoönotische pathogenen en vectoren meedragen en zo bijdragen aan de verspreiding van infectieziekten, zowel binnen als buiten Europa. Preventieve maatregelen, zoals vaccinatie, ontworming en ectoparasietenbestrijding, kunnen deze risico’s verminderen. De effectiviteit hiervan hangt echter sterk af van het bewustzijn, de kennis en de vaardigheden van hondenbezitters om betrouwbare informatie te vinden, te begrijpen en toe te passen. Daarom staat in deze studie het begrip zoönotische geletterdheid centraal.Het doel van de studie was te onderzoeken of en hoe reizigers die met honden reizen informatie vinden, begrijpen en beoordelen over zoönotische risico’s en preventieve maatregelen. Daarnaast werd gekeken welke ondersteuning zij nodig hebben om deze risico’s verantwoord te beheersen. De centrale onderzoeksvraag luidde: welke ondersteuning hebben reizigers die met honden reizen nodig om zoönotische risico’s op verantwoorde wijze te beheersen?Voor het onderzoek werd een kwalitatief design gebruikt. Twaalf deelnemers werden geselecteerd via een doelgerichte steekproefstrategie met maximale variatie. Met hen werden semigestructureerde interviews gehouden. In deze gesprekken kwamen onder meer risicoperceptie, houding ten opzichte van preventieve maatregelen, praktische toepassing, motivatoren en barrières, informatiezoekgedrag en ondersteuningsbehoeften aan bod. De interviews werden volledig getranscribeerd en met behulp van MAXQDA deductief gecodeerd en geanalyseerd.De resultaten laten zien dat deelnemers de zoönotische risico’s van reizen met honden meestal laag inschatten. Preventieve maatregelen worden vaak routinematig genomen en minder vanuit een bewust besef van zoönotische risico’s. Andere motieven waren zorg voor de gezondheid en het welzijn van de hond en een gevoel van sociale verantwoordelijkheid. De kennis over zoönosen verschilde sterk tussen deelnemers, wat leidde tot uiteenlopende niveaus van reisvoorbereiding. De meeste deelnemers vertrouwden op dierenartsen als belangrijkste informatiebron, terwijl anderen online informatie zochten. Online informatie werd als toegankelijk ervaren, maar tegenstrijdige informatie leidde soms tot verwarring. Ook kosten en praktische haalbaarheid vormden barrières.De studie concludeert dat reizigers behoefte hebben aan gerichte bewustwording en duidelijke, betrouwbare informatie. Dierenartsen en overheidsinstanties spelen hierbij een sleutelrol, aangevuld met digitale kanalen zoals websites, sociale media en e-mail. Zulke ondersteuning kan bijdragen aan beter geïnformeerde beslissingen en een verantwoordelijker beheer van zoönotische risico’s tijdens het reizen met honden.