Samenvatting

In opdracht van RAAP Oost-Nederland is een publieksboek ontwikkeld over het kampement ‘het Groot Quartier op het Spijk’ uit de Tachtigjarige Oorlog. Tijdens de opgraving van dit kampement zijn duizenden vondsten gedaan, die samen een gedetailleerd beeld geven van het soldatenleven in de late fase van de Tachtigjarige Oorlog. Dit bood een uitstekende kans om het verhaal van het kampement en het dagelijkse leven van de soldaten toegankelijk te maken voor een breed publiek. De opdrachtgever had daarbij de wens om het boek zo toegankelijk mogelijk te presenteren, op ERK-B1-taalniveau.

Het achterliggende onderzoek richtte zich op drie onderdelen. Ten eerste is onderzocht welke informatie wel en niet uit de opgraving van ‘het Groot Quartier’ beschikbaar was. Ten tweede is gekeken naar historische bronnen over zowel het kampement zelf als het soldatenleven elders tijdens de late Tachtigjarige Oorlog. Ten derde is onderzocht hoe vergelijkbare publieksboeken omgaan met tekst, taalniveau en vormgeving.

De volledige opgravingsdocumentatie is geanalyseerd door inventariserend onderzoek. Op basis daarvan zijn relevante onderdelen geselecteerd voor verdere uitwerking. De opgraving uit 2021 leverde veel informatie op over het dagelijkse soldatenleven, waaronder voedselvoorziening en -bereiding, materiële cultuur en botmateriaal. Dit soort aspecten schetsen een helder beeld van het leven in het kampement, en konden in het boek worden geplaatst.

Hierna is aanvullend historisch literatuuronderzoek gedaan naar de militaire situatie tijdens het beleg waarbij ‘het Groot Quartier’ werd aangelegd. Hierbij zijn onderdelen zoals bevoorrading, soldij en belangrijke personen onderzocht. De resultaten zijn verwerkt in een gedetailleerde tijdlijn van het beleg. Daarnaast zijn algemene gegevens over het soldatenleven tijdens de Tachtigjarige Oorlog verzameld. Ook is een nieuwe kaart van ‘het Groot Quartier’ gevonden, die een alternatieve indeling van het kampement suggereert.

Voor het taalgebruik en de vormgeving is inventariserend en vergelijkend onderzoek gedaan naar vijftien vergelijkbare publieksboeken. Hieruit blijkt dat geschiedkundige publieksboeken vaak vergelijkbaar zijn op het gebied van vormgeving, terwijl archeologische publieksboeken meer variatie tonen. Op taalkundig vlak bleek geen van de onderzochte boeken daadwerkelijk B1-taalniveau te handhaven. De resultaten van deze inventarisatie zijn opgenomen als bijlage.

Naast het formele onderzoek zijn diverse stappen gezet om de juiste toon en visuele stijl voor het boek te bepalen. Zo is overleg gevoerd met specialisten op het gebied van storytelling en vormgeving. Er is bewust gekozen voor een verhaallijn in de tweede persoon, om de tekst levendiger te maken. Het eindresultaat is een afgerond publieksboek waarin de lezer eerst kennismaakt met de opgraving en de historische context, waarna de lezer op verhalende wijze wordt meegenomen in het dagelijkse leven van een soldaat in ‘het Groot Quartier’.