Samenvatting

Het Nederlandse elektriciteitsnet staat onder druk door netcongestie. Hierdoor krijgen nieuwbouw- en
herontwikkelingsprojecten steeds vaker een beperkte transportcapaciteit toegewezen. In de onderzochte
casestudy (transporthub Berkel en Rodenrijs) bedraagt de beschikbare netcapaciteit overdag 55 kW (06:00–
23:00), terwijl de verwachte piekbelasting 101 kW is. Om binnen deze beschikbare netcapaciteit te kunnen
functioneren is in het huidige ontwerp een batterij van 800 kWh toegepast. Bij een emissiefactor van 74 kg CO₂-eq
per kWh batterijcapaciteit zorgt dit voor ongeveer 59.200 CO₂-uitstoot. Over een gebouwlevensduur van 50 jaar
(met vervanging van batterijen) komt dit neer op 177,6 ton CO₂.
Dit onderzoek bepaalt welke combinatie van operationele sturing en bouwkundige/technische maatregelen de
elektrische last van verwarmings- en koelinstallaties het meest effectief verlaagt of verschuift, met als doel de
benodigde batterijcapaciteit en CO₂-impact te verminderen. De aanpak bestaat uit een ja/nee-selectie om te
bepalen welke varianten uitgewerkt worden, een analyse van het verwachte belastingprofiel, gebouwsimulaties in
VABI Elements om warmtevraag en warmteverliezen te bepalen en varianten in de thermische schil te beoordelen,
Excel-berekeningen voor batterij- en warmteopslagdimensionering en CO₂-berekeningen (materialen en
installaties) en een multicriteria-analyse (MCA) voor integrale vergelijking van varianten. Uit de simulatie volgt een
warmteverlies van 105 kW, met transmissieverliezen naar buiten (47%) en infiltratie (30%) als dominante
componenten. Op een maatgevende winterdag is de totale warmtevraag 2.227 kWh, waarvan 1.560 kWh tussen
06:00 en 23:00 uur.
Voor vraagvermindering blijken vooral dakisolatie (Rc 9,0) en volledig gesloten overheaddeuren (80 mm) effectief
(≈5% warmtevraagreductie per maatregel). Voor lastverschuiving is korte-termijn warmteopslag in water de
meest evenwichtige optie: PCM heeft een kleiner volume nodig, maar heeft hoge materiaalgebonden CO₂-uitstoot.
Zand, rots en heatcrete vragen te veel ruimte. De integrale beoordeling laat zien dat de beste oplossing bestaat uit
wateropslag met nachtelijke warmtepompsturing, gecombineerd met gerichte schilverbeteringen (dak Rc 9,0 en
gesloten overheaddeuren 80 mm). Dit scenario behaalt de hoogste MCA-score en leidt tot een substantiële
reductie van de benodigde batterijcapaciteit (halvering) met een netto CO₂-vermindering van 20 ton over de
beschouwde levensduur, afhankelijk van gehanteerde aannames en emissiefactoren.