Samenvatting

Dit experimentele onderzoek onderzocht het effect van Quiet Eye (QE)-instructies op het kijkgedrag en de schotnauwkeurigheid van basketballers met een gemiddeld (n = 10) en gevorderd (n = 10) ervaringsniveau. QE verwijst naar de laatste stabiele visuele fixatie op een doelwit vlak vóór een motorische actie. De gemiddelde spelers hadden 1 tot 3 jaar gestructureerde basketbalervaring en speelden op regionaal niveau. De gevorderde groep bestond uit spelers met minimaal 3 jaar ervaring die actief waren op regionaal tot nationaal niveau. Deelnemers voerden 60 schoten uit per testmoment (voor en na QE-instructie), verdeeld over drie condities: zonder dribbel, na dribbel en onder verdediging. In totaal zijn 1.200 schotpogingen geanalyseerd. QE-duur werd gemeten met een Pupil Labs Neon eye-tracker; schotnauwkeurigheid werd berekend als percentage rake schoten. De data zijn geanalyseerd via een gemengde (mixed) ANOVA en lineaire regressie. Normaliteitsassumpties zijn vooraf getoetst (Shapiro-Wilk, p > .05). Na QE-instructie steeg de gemiddelde QE-duur bij gemiddelde spelers van 635 ms naar 780 ms (p = .01), en bij gevorderden van 737 ms naar 831 ms (p = .045). De grootste winst in schotnauwkeurigheid werd gevonden bij de gemiddelde groep: in de ‘zonder dribbel’-conditie steeg hun nauwkeurigheid van 20,0% naar 33,3% (p = .003), en onder verdediging van 6,6% naar 13,3% (p =.038). Bij gevorderde spelers nam de nauwkeurigheid toe van 53,3% naar 66,0% (p = .015) in de eenvoudigste conditie. Regressieanalyse toonde bij gemiddelde spelers een lichte positieve relatie tussen QE-duur en schotnauwkeurigheid (R² = .12, β = 0.019, p < .05), terwijl deze relatie bij gevorderde spelers vrijwel afwezig was (R² = .01, β = 0.009, p = .62). Deze bevindingen tonen aan dat visuele fixatie een trainbare factor is met aantoonbare invloed op sportprestaties. Met name minder ervaren spelers lijken baat te hebben bij expliciete QE-instructies, wat het belang van aandacht training in sportcontexten benadrukt.