Samenvatting

In het Martini Ziekenhuis in Groningen blijkt dat het MMW bij zorgmijdende patiënten vaak pas in een laat stadium wordt ingeschakeld. Dit komt doordat verpleegkundigen onduidelijkheid ervaren over wanneer MMW ingeschakeld moet worden en welke ondersteuning MMW kan bieden. Late betrokkenheid van het MMW beperkt hun mogelijkheden om patiënten optimaal te begeleiden, de psychosociale situatie te inventariseren en de samenwerking met andere zorgverleners te coördineren. Dit kan leiden tot langere ziekenhuisopnames, belemmerde uitstroom en minder passende zorg voor deze kwetsbare groep patiënten.
Het doel van het onderzoek was om een product te ontwikkelen dat verpleegkundigen handvatten biedt om het MMW tijdig in te schakelen bij zorgmijdende patiënten. Hiervoor is gebruikgemaakt van een proces van behoefteanalyse, literatuuronderzoek, interviews met verpleegkundigen, MMW’ers, psychiatrisch verpleegkundig specialisten en unithoofden, en een analyse van bestaande posters en best practices uit andere ziekenhuizen.
Uit de deelonderzoeken blijkt dat verpleegkundigen behoefte hebben aan overzichtelijke en laagdrempelige ondersteuning die snel toegankelijk is tijdens de dienst. Het Medisch Maatschappelijk Werk gaf aan dat vroegtijdige betrokkenheid essentieel is om hun rol optimaal te kunnen vervullen en benadrukte het belang van aansluiting bij het werkproces Zorgmijding dat in ontwikkeling is. Een eerdere poster over de psychosociale disciplines bleek onvoldoende effectief doordat herhaling en zichtbaarheid ontbraken.
Op basis van deze inzichten zijn de volgende ontwerpeisen geformuleerd: het product moet overzicht bieden over de signalen van zorgmijding, aangeven wanneer het MMW ingeschakeld kan worden, laagdrempelig toepasbaar zijn tijdens de dienst, aansluiten bij het werkproces en regelmatig herhaald kunnen worden.
Het ontwikkelde product bestaat uit een poster en een zakkaartje. De poster biedt een overzicht van signalen van zorgmijding, geeft handvatten bij twijfel over inschakeling van het MMW en laat zien welke ondersteuning het MMW kan bieden. Het zakkaartje bevat de belangrijkste signalen en contactgegevens van het MMW en kan tijdens de dienst bij zich worden gedragen. Het product is in samenwerking met stakeholders en met meerdere evaluatierondes ontwikkeld.
Voor een effectieve implementatie wordt het product zichtbaar op de afdelingen opgehangen, digitaal beschikbaar gesteld via Zenya en geïntroduceerd door het MMW op de verpleegafdelingen. Jaarlijkse herhaling en evaluatie zorgen voor borging en blijvende effectiviteit. Aanbevelingen voor verdere ontwikkeling bevatten ziekenhuisbrede implementatie, scholing voor verpleegkundigen met behulp van het product, en inzet op de Spoedeisende Hulp om zorgmijding vroegtijdig te signaleren.