Samenvatting

Het NRO beschrijft in de notitie Kwaliteitseisen kennisproducten NRO van 20 december 2024 aangescherpte kwaliteitseisen voor kennisproducten waarmee het NRO inzichten uit beschikbaar onderzoek toegankelijk maakt voor een breed publiek om zo de ontwikkeling van onderwijskwaliteit te voeden. In het Kennisnetwerk Beroepsonderwijs is gereflecteerd op deze criteria in het perspectief van de ontsluiting van onderzoekskennis om bij te dragen aan onderwijskwaliteitsverbetering. De huidige door het NRO geformuleerde criteria vinden we niet optimaal geoperationaliseerd om in de ontwikkeling van kennisproducten recht te doen aan de stand van de onderzoekskennis en daarbij horende manieren waarop doorwerking in de praktijk kan worden gerealiseerd. Ze geven namelijk een eenzijdige representatie van bruikbare kennis, gaan uit van een te strikte hiërarchie van bewijskracht, stellen te veel beperkingen aan publicatievormen, en zien bruikbaarheid meer als een afgeleide van wetenschappelijke kwaliteit en onderzoek dan als een eigen waarde waarbij praktijkpartners nadrukkelijk een stem hebben. Volgens ons sluit een meervoudige inrichting van de kwaliteitsborging beter aan op de beschikbare onderzoekskennis en op inzichten over de ontsluiting daarvan. Dan kunnen meer verschillende onderzoeksparadigma’s en bijbehorende soorten bewijslast worden benut om de stand van de kennis te beschrijven en om de kwaliteit van conclusies en aanbevelingen te versterken. Om dit te bereiken denken we specifiek aan het opdoen van ervaringen met de volgende instrumenten, en deze te evalueren en te benutten: 1. Een methodologische bijlage bij kennisproducten waarin opstellers van kennisproducten zelf hun onderzoeksparadigma, kwaliteitsopvattingen en overwegingen expliciteren. 2. Verschillende paradigmatische kaders wat betreft bewijskracht, dit voor zover een maat voor bewijskracht van onderbouwend onderzoek voor kennisproducten nodig of wenselijk is. 3. Samenwerkingen tussen opstellers van kennisproducten en begeleidingscommissies. 4. Operationaliseringen van 'bruikbaarheid' als eigen waarde.