Samenvatting

Hoe maken we onze omgeving klimaatadaptatief én gezond voor mens en natuur?Onderzoekers, experts en studenten zochten naar antwoorden op deze vraag tijdens de Climate Adaptation for Planetary Health Day in het Utrecht Science Park op 8 juni 2026. Daartoe organiseerde Deltares samen met andere onderwijs- en kennisinstellingen, overheden, het UMC en de GGD regio Utrecht workshops, excursies, praktijkproeven en een informatiemarkt. Zo konden de deelnemers kennis uitwisselen over zwemwaterkwaliteit, hittestress, bewonersbetrokkenheid bij ontwerp en (her)inrichting van wijken en de voor- en nadelen van vergroening en waterberging in de stad. Op het campusterrein van de Utrechtse Universiteit werden een aantal wadi’s van water en meetapparatuur voorzien, om te meten hoe snel het water infiltreert in de bodem, onder leiding van Deltares-expert stedelijk waterbeheer Floris Boogaard. Met behulp van de Deltares Aquality App bracht Björn Rispens in kaart hoeveel nutriënten er aanwezig waren in dat water. Bij infiltratie van afstromend hemelwater kunnen er naast nutrienten ook microplastics, zware metalen (zinken dakgoten, loodslabben) of PAK (uitlaatgassen/ bitumen daken) in de natuur belanden. Blijft water te lang staan, dan kunnen muggen er eitjes leggen. Floris: “het is dus zaak dat wadi’s goed ontworpen en beheerd worden en de waterberging binnen enkele dagen weer beschikbaar is voor de volgende regenbui en muggen geen kans krijgen”. Julia Bleser, expert waterkwaliteit en ecologie bij Deltares, maakte de dilemma’s bespreekbaar die opduiken als we blauwe en groene infrastructuur in steden willen inzetten om de gevolgen van klimaatverandering op de gezondheid te verminderen. Blauwe (meren, kanalen) en groene infrastructuur (bomen, planten) verminderen hittestress en de opwarming van bebouwde gebieden. “Is het beter een park aan te leggen of kleinere stukken groen op meerdere plekken? Plaatsen we meer planten en bomen die goed zijn voor biodiversiteitsherstel, hoe voorkomen we dan overlast van pollen? …”Eline Boelee, expert water & gezondheid bij Deltares, verbond alle onderdelen aan elkaar. Ze benadrukt hoe essentieel het is om gezondheid, water en leefomgeving integraal te benaderen. “Klimaatadaptatie gaat niet alleen over technische oplossingen, maar over samenwerken aan een leefomgeving die werkt voor mensen én natuur.”