De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk

Terug naar zoekresultatenDeel deze publicatie

Zwijgen voorbij, Spelen nabij

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Zwijgen voorbij, Spelen nabij

Rechten: Alle rechten voorbehouden

Samenvatting

Probleem
Uit onze stage is de interesse ontstaan voor de problematiek seksueel misbruik bij kinderen
en jongeren. Hier hebben we kort kennis gemaakt met deze doelgroep en dit heeft onze
interesse gewekt om meer te weten te komen over deze problematiek als beginnend
professional. In de media komt het thema seksueel misbruik steeds meer naar voren en blijkt
het nog altijd een taboe te zijn. Symptomen worden niet herkend door professionals en
kinderen zwijgen over het misbruik omdat ze vaak loyaal zijn naar de misbruiker toe. Er is
sprake van schaamte en schuldgevoelens. Onze mening is dat drama een mooie manier kan
zijn voor deze kinderen om zich te uiten via spel.
Vraagstelling
Nadat we allebei een korte literatuurstudie hebben gedaan, kwamen we tot de conclusie dat
er niet veel geschreven is over dramatherapie als behandeling bij seksueel misbruikte
kinderen. Wij waren benieuwd naar wat dramatherapie in het algemeen kan betekenen voor
deze problematiek en hoe deze wordt ingezet. Een inventarisatie rondom het medium zoals
de inzet van methodes/werkvormen/technieken en interventies. En daarnaast de rol van de
therapeut en factoren die meespelen in de behandeling. De vraagstelling die hieruit
voortgekomen is, is als volgt: ‘Hoe wordt dramatherapie ingezet bij traumaverwerking bij
kinderen in de leeftijd van 0 – 18 jaar die seksueel misbruikt zijn?’
Acties
In de zoektocht naar respondenten liepen we tegen het feit aan dat er weinig
dramatherapeuten specifiek werken met deze problematiek. Toch hebben we uiteindelijk 10
respondenten gevonden die hebben deelgenomen aan ons onderzoek. We hebben gebruik
gemaakt van een semi – gestructureerd interview, waarin we een open vragenlijst hebben
gebruikt. Hierdoor kregen de respondenten de ruimte om open te antwoorden. Per interview
heeft 1 onderzoeker het transcript uitgeschreven en de andere onderzoeker de data
geanalyseerd. Zo hebben we gezorgd voor een neutraal beeld zonder interpretatie. In de
analyse hebben we de data gecodeerd en gecategoriseerd. Na het categoriseren hebben we
selectief gekeken naar de bruikbare data voor de resultaten.
Resultaten
Doordat we veel data hebben verzameld, kwamen we tot veel resultaten. De resultaten
hebben we onderverdeeld in cliënt, medium en therapeut. De resultaten zijn naar onze
mening vrij breed, maar wel duidelijk en concreet. Er komt duidelijk naar voren dat er niet
gewerkt wordt aan de hand van een protocol, maar dat iedere cliënt een eigen proces heeft
en iets anders nodig heeft in de behandeling. Overeenkomende thema’s uit de resultaten, die
in ieder individueel proces naar voren komen, zijn: grenzen, controle, vertrouwen, veiligheid,
loyaliteit, weerbaarheid, uiten van gevoelens, eigen veilige plek ervaren, bewustwording van
het eigen lichaam. Methodes en werkvormen die daarbij worden gebruikt zijn onder andere:
werken met handpoppen, werken met verhalen, rollenspelen en weerbaarheids- en
emotieoefeningen. De therapeut is over het algemeen volgend en ondersteunend. De
therapeut zorgt voor een veilige omgeving voor het kind en bouwt een vertrouwensband op
met het kind, wat zeer belangrijk is bij deze problematiek.
Conclusie
De conclusie is dat seksueel misbruik een complex trauma is. Er moet niet alleen gekeken
worden naar de gebeurtenis zelf, maar ook naar de subvragen die gerelateerd zijn aan het
misbruik. Vaak wordt dramatherapie geïndiceerd voor subvragen zoals
concentratieproblemen, internaliserend – of externaliserend gedrag en het niet kunnen uiten
van emoties. Deze subvragen zijn onderdeel van traumaverwerking. Daarnaast wordt er vaak
ook gekeken naar de omgeving van het kind, wanneer deze niet veilig is moet hier eerst iets
aan gebeuren. Bij de meeste respondenten komt naar voren dat er comorbiditeit is bij
seksueel misbruik zoals verstandelijke beperking, hechtingsstoornis en/of autisme. Daarnaast
hebben we ondervonden dat er weinig onderzoek is gedaan over dramatherapie bij seksueel
misbruikte kinderen en er weinig dramatherapeuten gespecialiseerd zijn in deze problematiek
is het belangrijk dat er vervolgonderzoek gedaan wordt. Wanneer er vervolgonderzoek
gedaan wordt op ons onderzoek zal de betekenis van dramatherapie duidelijker worden,
zodat dit in de toekomst meer ingezet kan worden. Wij denken dat dramatherapie geschikt is
om in te zetten bij deze problematiek omdat spel de taal van kinderen is waarin zij zich op
een veilige manier kunnen uiten, en het trauma (deels) kunnen verwerken in samenwerking
met andere professionals.

Toon meer
OrganisatieZuyd Hogeschool
OpleidingCreatieve Therapie
InstituutFaculteit Gezondheidszorg
Lectoraat
Gepubliceerd in
Datum2013-06-05
TypeBachelorscriptie
TaalNederlands

Op de HBO Kennisbank vind je publicaties van 25 hogescholen

De grootste kennisbank van het HBO

Inspiratie op jouw vakgebied

Vrij toegankelijk