Samenvatting

Deze white paper beschrijft de ontwikkeling en eerste evaluatie van Beleef het verhaal, een narratief doelgroepenkaartspel dat beginnende ontwerpers ondersteunt bij het ontwerpen van digitale diensten voor minder digitaal vaardige gebruikers, met een focus op mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Aanleiding voor dit onderzoek is dat beginnende ontwerpers moeite hebben om de belevingswereld van deze doelgroep te begrijpen. Persona’s blijven vaak oppervlakkig en stereotiep, waardoor ontwerpkeuzes onvoldoende aansluiten bij de praktijk van gebruikers. Het project adresseert deze uitdaging via een ontwerpgerichte aanpak waarin een speelse, immersieve beleving wordt ontwikkeld. Op basis van literatuur over digitale toegankelijkheid, multimediaal leren en inclusieve communicatie zijn zeven kernthema’s en bijbehorende ontwerpvereisten geformuleerd. Deze vormen de basis voor het ontwerp van een kaartspel waarin deelnemers stapsgewijs persona’s ontwikkelen, inlevingsopdrachten uitvoeren en ontwerpverbeteringen formuleren. Het spel combineert cognitieve en emotionele empathie: deelnemers ervaren belemmeringen uit de praktijk en vertalen deze naar concrete ontwerpkeuzes, ondersteund door heuristieken (vuistregels). Een eerste evaluatie met vijf deelnemers laat zien dat het spel perspectiefneming en bewustzijn van digitale obstakels vergroot en functioneert als effectieve activerende werkvorm. Tegelijkertijd is de empirische onderbouwing nog beperkt: er zijn nog onvoldoende gegevens om de impact op daadwerkelijke ontwerpkwaliteit systematisch vast te stellen. Vervolgonderzoek is nodig om: • de effectiviteit op ontwerpgedrag te meten • de kwaliteit van ontwikkelde persona’s te evalueren • en de toepasbaarheid in verschillende onderwijscontexten en ontwerpgerichte omgevingen te toetsen Daarnaast biedt het concept potentie voor uitbreiding naar andere minder digitaal vaardige doelgroepen, mits scenario’s en ontwerpvereisten worden aangepast aan hun specifieke context.