Samenvatting

andapos;De Staat van het Vernieuwingsonderwijs 2026: vertragen in tijden van effectiviteit en efficiëntieandapos; houdt een pleidooi voor vertragen in een versnellende wereld.

Deze jaarlijkse publicatie is naar analogie van de Staat van het Onderwijs van de Onderwijsinspectie. Hiermee beogen we een verdiepend en aanvullend perspectief op de ontwikkeling en kwaliteit van het Nederlandse onderwijs te bieden.

Het thema van dit jaar betreft andapos;vertragen in tijden van effectiviteit en efficiëntieandapos;. Het onderwijs staat onder toenemende druk om sneller, efficiënter en effectiever te presteren. Leeropbrengsten worden gemeten, prestaties vergeleken en scholen afgerekend op rendement. In beleid en publieke discussie lijkt goed onderwijs steeds vaker samen te vallen met wat aantoonbaar werkt en zo efficiënt mogelijk is. Juist daar wringt het. Want hoe sterker onderwijs wordt gestuurd door efficiëntie, hoe groter het risico dat de pedagogische kern uit beeld raakt.

De publicatie bevat praktijkverhalen, onderzoek en essays van toonaangevende onderwijsdenkers. Samen schetsen we een breder perspectief op goed onderwijs, waarin efficiëntie niet het uitgangspunt is, maar onderdeel van een grotere pedagogische opdracht. We hopen zo het publieke debat een extra impuls te bieden.

Onze boodschap: goed onderwijs vraagt soms juist om vertraging. Niet alles wat telt, laat zich meten. En niet alles wat geleerd moet worden, kan haast hebben.


De Staat van het Vernieuwingsonderwijs is een publicatie van het lectoraat Vernieuwend Onderwijs.