Samenvatting

Deze masterproef onderzoekt de determinanten en implementatievoorwaarden voor het duurzaam bevorderen van fysieke activiteit tijdens schoolpauzes in het secundair onderwijs. Het Creating Active Schools (CAS)-model fungeert als centraal analytisch kader. De focus ligt op de schoolpauze als context waarin gedragsverandering mogelijk is via ingrepen in beleid, omgeving, cultuur en participatie.
Het onderzoek werd uitgevoerd op Atheneum Martinus Bilzen bij leerlingen van de eerste graad en verliep in drie opeenvolgende cycli. In cyclus 1 werd via een vragenlijst met de schooldirectie de bestaande situatie in kaart gebracht, met aandacht voor visie, beleid, infrastructuur en organisatorische randvoorwaarden. In cyclus 2 gaven focusgroepen met leerlingen inzicht in hun beleving van de fysieke en sociale speelplaatsomgeving, de schoolcultuur en hun mogelijkheden tot participatie. In cyclus 3 reflecteerden leerkrachten op hun rol in het stimuleren van beweging en op knelpunten binnen het beleid, de schoolcultuur en de professionele samenwerking.
De resultaten tonen aan dat fysieke activiteit tijdens pauzes enkel duurzaam bevorderd kan worden wanneer visie, cultuur, fysieke en sociale omgeving én participatie in samenhang worden versterkt. In de onderzochte schoolcontext ontbrak het aan duidelijke rolverdeling, structurele ondersteuning en een gedeeld gevoel van eigenaarschap. Leerlingen ervaren sociale drempels en beperkte autonomie, leerkrachten signaleren tijdsdruk, rolonzekerheid en een gebrek aan erkenning. Deze bevindingen benadrukken het centrale uitgangspunt van het CAS-model waarbij een duurzame gedragsverandering, een schoolbrede en samenhangende aanpak vereist is voor duurzame bevordering van fysieke activiteit tijdens de pauzes.