Samenvatting

In een schoolse omgeving, waar leerlingen voornamelijk stilzitten tijdens de middagspeeltijd en niet geïnteresseerd zijn in bewegen, is het essentieel om te begrijpen wat deelname aan fysieke activiteiten tijdens de speeltijd kan bevorderen. Deze studie onderzoekt welke determinanten bijdragen aan deelname aan fysieke activiteiten tijdens de speeltijd in een middelbare school, vanuit het gezamenlijk en complementair perspectief van leerlingen, leerkrachten en directie. Het ‘Creating Active Schools’ (CAS)-model, waarin bekwaamheid, opportuniteiten en motivaties (COM-B) centraal staat, vormt de theoretische basis en benadrukt het belang van een schoolbrede aanpak met betrokkenheid van alle relevante stakeholders. Er werd gebruikgemaakt van een mixed-methods onderzoeksdesign: vragenlijsten bij leerlingen (N=429), leerkrachten (N=79) en directieleden (N=2) werden aangevuld met een focusgroep bij de leerlingen (N=10), om data te verzamelen over de bekwaamheid, opportuniteiten en motivatie van iedere stakeholder in relatie tot fysieke activiteit tijdens de speeltijd.

De resultaten tonen aan dat deelname aan fysieke activiteiten niet afhankelijk is van één enkele determinant, maar van de interactie tussen bekwaamheid, opportuniteiten en motivatie van alle betrokken actoren. Bovendien blijkt dat het ontbreken van een duidelijke beleidsvisie een negatieve impact heeft op deze drie elementen, zowel bij leerlingen als bij leerkrachten.
Interventies die zich richten op geïsoleerde elementen binnen de schoolcontext blijken weinig effect te hebben. Daarentegen lijkt een geïntegreerde aanpak, gedragen door beleid en visie, wel doeltreffend in het bevorderen van actieve speeltijdparticipatie. Ter conclusie formuleert deze studie concrete suggesties die scholen kunnen implementeren als deel van een schoolbreed beleidsplan, zoals het voorzien van in service training voor de leerkrachten en een grondig overleg met de leerlingen over de aangeboden activiteiten